Wat een circus is het geweest de afgelopen maand. Dag in dag uit kwamen de “CDA-prominenten” in alle media om complete mestkarren uit te storten over Geert Wilders. Hij werd vergeleken met Bouterse, Karadzic, Mladic, Hitler, Mugabe, enz. En toen hij dan omgekeerd in een ‘tweet’ de voorzitter van het CDA een zeurpiet noemde droop de geveinsde verontwaardiging van de televisieschermen “want zo gaan we niet met elkaar om”. Het mooiste was nog dat een van die CDA-prominenten (Willem Aantjes) zich in de oorlog bij de SS heeft aangemeld en na de oorlog tientallen jaren loog over zijn verleden. Die man kwam nu vertellen dat Wilders een slecht mens is. Terwijl de CDA zo rollend over straat “intern discussieerde” werd bijna een maand gewerkt naar een akkoord met VVD en PVV tot… Ab Klink, Ad Koppejan en Kathleen Ferrier bekendmaakten dat ze er niks meer in zagen. Ab Klink schreef in zijn brief zelfs dat dat definitief was en zo ging de uiterst nipte meerderheid van 76 zetels verloren.

Naar nu blijkt heeft Piet Hein Donner aan de drie gevraagd een verklaring af te geven dat ze zich zouden neerleggen bij de uitspraak van een CDA-congres over regeringsdeelname. Dat werd vlakaf geweigerd door de drie. Kennelijk is het gebeurde Wilders ter ore gekomen en heeft hij de eis overgenomen en de besprekingen afgebroken toen daar niet op kon worden ingegaan. Verhagen zei tijdens zijn persconferentie daarover dat het er niet om draaide of de eis terecht en logisch was. Het was gewoon onmogelijk.

Het CDA kon dus niets doen en Wilders heeft daarop de onderhandelingen stopgezet. Deed hij dit om te voorkomen dat hij de komende jaren continu om de oren zou worden geslagen met alle toegevingen die hij heeft moeten doen in de onderhandelingen? Deed hij het omdat hij het “gelazer” binnen het CDA zat was? Of was het een weloverwogen besluit dat het CDA toch nooit kon leveren waarover werd gesproken zodat verdere besprekingen dus zinloos waren geworden? Het speelde waarschijnlijk allemaal een rol en er zal wel meer zijn dat we nog niet weten. Tijdens de persconferentie gisteren werd de vraag gesteld: “Maar wat had u te verliezen als u was doorgegaan” en die vraag zal nog vaak worden herhaald.

De meest waarschijnlijke gang van zaken nu is dat er een poging komt een middenkabinet te vormen. Dat had altijd al de voorkeur van CDA en VVD en het beschikt nu in de Tweede Kamer over een veilige meerderheid van 82 zetels. Maar het uitlekken dat de eis van een verklaring vanwege de dissidenten vanuit het CDA zelf kwam geeft aan hoe groot de interne problemen daar nog steeds zijn. Het lijkt me niet onmogelijk dat ontevreden rechtse CDA’ers nu ook een samenwerking van hun partij met linkse partijen zullen blokkeren. En dan wordt het heel lastig om nog een regering te vormen.