Politici en de door hen gesponsorde milieuclubs blijven het openbaar vervoer zien als dé oplossing bij uitstek voor het tekort aan wegeninfrastructuur. Daarom gaan er elk jaar miljarden euro’s aan belastinggeld in dat openbaar vervoer. Jarenlang krijgen we al de gekste plannen voorgeschoteld: gratis bussen, gratis reispassen voor studenten, abonnementen die door de fiscus en werkgevers worden betaald. Het maakt niet uit wat het allemaal kost want wegen aanleggen is politiek moeilijk bespreekbaar. Nieuwe spoorlijnen… die zijn heel erg bespreekbaar.

En daarom kregen we een aantal mooie grote overheidsprojecten in Nederland die natuurlijk zwaar boven budget gingen. Daarna bleken ze, hoewel de deskundige ambtenaren hele andere verwachtingen hadden in hun plannen, ook nog eens zwaar verlieslatend te zijn in de echte wereld. Wat denkt u bijvoorbeeld van de HSL? Treinen die met 250 km/u door Nederland blazen om de reistijd tussen Amsterdam en Rotterdam te verkorten met 20 minuten. Dat is als ie op tijd rijdt en geen vertraging heeft. Dat is in 20% van de gevallen niet zo door technische storingen, blaadjes op de rails of een paar graden vorst. Bij de internationale variant, de Thalys, is de punctualiteit zelfs maar 36,8% en heb je dus 2 kansen op drie dat je te laat aankomt. Het resultaat van die slechte punctualiteit en de verhoogde tarieven is bij de ‘Fyra’ een gemiddelde bezettingsgraad van maar 15%, de helft van een ‘trage’ trein. De Thalys scoort even dramatisch qua passagierscijfers.

Voor dat laatste heb ik trouwens wel een verklaring, ik heb al een paar keer geprobeerd om online twee kaartjes te boeken als er een actie was. Elke keer was dat actietarief volgeboekt en kwam de website van NS Hispeed met prijzen tegen de 200 euro per persoon. Dan rijden we wel met de auto naar Parijs natuurlijk.

Het eindresultaat is voor de Nederlandse belastingbetaler een jaarlijks terugkerende grote verliespost. De Nederlandse staat heeft namelijk 7 miljard euro geleend om daarmee de HSL aan te leggen. De rentelasten op die 7 miljard bedragen jaarlijks zo’n 250 miljoen euro. Daar komt nog een jaarlijks bedrag van 30 miljoen voor onderhoud bovenop. De NS (waarvan de staat natuurlijk de eigenaar is) betaalt jaarlijks een vergoeding voor het gebruik van de HSL van 148 miljoen euro maar verliest daar 106 miljoen euro op. De inkomsten van de NS zijn daarmee nauwelijks voldoende om de onderhoudskosten op de lijn terug te verdienen. De resterende 240 miljoen euro wordt door de overheid bijgeleend en gaat ook weer oprenten.

Het andere grote treinsucces in Nederland is de Betuwelijn. Die heeft 4,7 miljard euro gekost en er rijden wel 21 treinen per dag over! Ik kom op dat succes in een volgende post terug.